Op 16 november kregen bezoekers van 178 organisaties kwaadaardige JavaScript binnen, via Optimizely. Geen kleine namen: Zoom, de BBC, IKEA, HSBC en Air France-KLM staan op de lijst. Dat schrijft securityonderzoeker Scott Helme van Report URI (opent in nieuw tabblad), die de aanval als eerste ontdekte. BleepingComputer (opent in nieuw tabblad) zag het script zelf laden op onder meer Zoom, KLM, de BBC en Salesforce.
Wat me hieraan opvalt: dit zijn bedrijven met eigen securityteams, en toch ging het mis. Hun eigen code was niet gehackt. Het zat in een script van een leverancier die ze vertrouwden. Dat risico loopt elke webshop die scripts van anderen laadt, groot of klein.
Wat er gebeurde
Optimizely is een platform waarmee bedrijven experimenten op hun website draaien en pagina's personaliseren. Daarvoor laden ze een JavaScript-bestand van Optimizely op hun pagina's. In dat bestand zit ook een veld voor eigen code van de klant, en die code draait op elke pagina.
Daar zat de aanvaller. Optimizely bevestigde aan BleepingComputer dat iemand een lek in de aanmeldflow voor Experimentation-accounts heeft misbruikt om kwaadaardige JavaScript aan projecten van klanten toe te voegen. Het bestand kwam daarna nog steeds gewoon van de server van Optimizely, met het eigen certificaat. Voor de getroffen sites zag alles er vertrouwd uit.
Die code laadde een tweede script, en dat deed een aantal dingen tegelijk:
- Het verving crypto-walletadressen op de pagina en in het klembord door adressen van de aanvaller. Volgens Report URI is er ook echt crypto buitgemaakt.
- Het las kaartnummer, vervaldatum en CVV uit formulieren en stuurde ze door naar de aanvaller. Dat lukte bij kaartvelden in het eigen formulier van een site. Kaartgegevens die iemand invulde in een betaalvenster van bijvoorbeeld Stripe of Adyen kon het script niet bereiken.
- Op iPhones en iPads laadde het de exploitkits Coruna en DarkSword, gericht op lekken in oudere iOS-versies.
- Het verzamelde ook cookies en screenshots van de pagina.
Optimizely zegt de kwetsbare route te hebben afgesloten, een fix te hebben uitgerold en de toegevoegde code uit de projecten te hebben gehaald. Volgens Report URI waren eind 16 november alle besmette bestanden weer schoon.
Waarom dit ook jouw webshop raakt
Het is niet de eerste keer deze herfst. Op 29 oktober werd het script voor prestatiemetingen van DebugBear op polymarket.com vervangen door code die accounts leeghaalde. Volgens Report URI (opent in nieuw tabblad) ging het om ongeveer 2,6 miljoen dollar aan crypto. Twee keer binnen drie weken dus dat een extern script van een vertrouwde leverancier ineens iets heel anders deed. En dezelfde aanvaller van de Optimizely-aanval zat volgens Report URI tussen 13 en 16 november al in scripts van onder meer Kissmetrics.
Dat patroon is voor mij het punt. Elk script dat je van een ander laadt, of het nu voor testen, analytics, chat of advertenties is, draait in de browser van je klant met dezelfde rechten als je eigen code. Het kan lezen wat er op de pagina staat en het kan dingen veranderen, ook op je checkout. Dat is geen theorie. Dit script las formuliervelden uit en paste adressen op de pagina aan. Report URI vat het mooi samen: vertrouwde JavaScript blijft niet vanzelf te vertrouwen.
Wat je nu doet, vóór Black Friday
Black Friday valt dit jaar op 27 november. Dit zou ik vóór die tijd regelen:
- Maak een lijst van alle externe scripts op je site. Welke zijn het, wie heeft ze toegevoegd, wie beheert het account bij die leverancier, en heb je ze nog nodig? Neem ook mee wat via je tag manager binnenkomt.
- Haal weg wat je niet meer gebruikt. Een testtool van een oude campagne of een chatwidget die niemand meer bijhoudt, levert niets op en is wel een risico.
- Stel een Content Security Policy in, kortweg CSP. Dat is de beveiligingsregel die bepaalt welke scripts je site mag laden, en ook naar welke adressen je pagina gegevens mag sturen. Begin in report-only. De browser blokkeert dan nog niets, maar meldt wel wat buiten je regels valt. Zo zie je eerst wat er allemaal draait, voordat je iets dichtzet.
- Overweeg Subresource Integrity voor scripts die niet veranderen. Je geeft de browser dan een vingerafdruk van het bestand mee. Klopt het bestand niet meer, dan draait het niet. Voor scripts die een leverancier zelf steeds aanpast werkt dat niet, dat zegt Report URI ook. Voor een vaste versie van een bibliotheek wel.
- Houd je checkout zo kaal mogelijk. Een testtool, chat of advertentiepixel heeft op de pagina waar iemand zijn kaart invult weinig te zoeken. En laat kaartgegevens invullen in het betaalvenster van je betaalprovider. In dit geval bleven die gegevens daardoor buiten bereik.
- Lees de CSP-meldingen ook echt. Report-only heeft alleen zin als iemand kijkt. Een nieuw script of een onbekend adres waar data heen gaat, wil je dezelfde dag weten. Bij Polymarket stond er geen rapportage in de CSP, dus zelfs als er iets was tegengehouden, had niemand het gehoord.
Over die CSP nog één ding, want een CSP is niet automatisch goed. Report URI bekeek de CSP van de getroffen organisaties. 68 hadden er geen. Bij 50 liet de CSP het script en de diefstal gewoon toe. Bij 24 werd het script tegengehouden. Optimizely zelf toestaan hielp niet, want de code kwam juist van Optimizely. Wat wel werkte, was een strakke lijst met scriptbronnen, zonder ruime instellingen als 'unsafe-eval' en 'strict-dynamic'. En bij 17 organisaties draaide het script wel, maar hield een beperking op uitgaande verbindingen de diefstal van kaartgegevens, cookies en screenshots tegen.
Gebruik je zelf Optimizely? Report URI raadt aan om de eigen code in elk project en elk experiment na te lopen op code die je niet zelf hebt geschreven, en te checken wie er schrijfrechten heeft op je account.
Waar begin je
Weet je eigenlijk niet welke scripts er op je checkout draaien, of wie ze ooit heeft toegevoegd? Dan is dit een goed moment om dat uit te zoeken, nog vóór Black Friday. Ik doe voor webshops een check van de externe scripts en de CSP: wat er draait, wat weg kan, en hoe je een CSP veilig in report-only zet. Neem gerust contact op.
Bronnen
- BleepingComputer, Lawrence Abrams, 16 november 2026: Optimizely hack infected CNN, Fox News, BBC, Salesforce sites with malware (opent in nieuw tabblad)
- Report URI, Scott Helme, 16 november 2026: World's Largest Brands Infected With Malware Via Optimizely (opent in nieuw tabblad)
- Report URI, Scott Helme, 30 oktober 2026: Polymarket's CSP Allowed Every Part of the $2.6 Million Crypto Theft (opent in nieuw tabblad)
